Yafichuka: Dili ya kusitisha mgomo wa matatu ilijaa shinikizo tupu, lakini itadumu?

“MNAMO Jumatatu na Jumanne, serikali na wadau wa sekta ya uchukuzi waliketi mezani katika mazungumzo ya dharura yaliyolenga kumaliza taharuki iliyotatiza usafiri nchini kutokana na mgomo uliosababishwa na kupanda kwa bei ya mafuta. Mazungumzo hayo, yaliyofanyika katika mazingira ya shinikizo kubwa la kiuchumi na kisiasa, yaliwakutanisha maafisa wa serikali ya kitaifa, viongozi wa sekta ya kibinafsi ya uchukuzi pamoja na viongozi wa serikali ya Kaunti ya Nairobi. Lengo kuu lilikuwa kuzuia kuporomoka zaidi kwa uchumi uliokuwa tayari umeathirika baada ya siku mbili za mgomo mkubwa katika miji mikubwa na njia kuu za usafiri. Wadau katika sekta ya uchukuzi walifika mezani wakiwa na msimamo mkali, wakisisitiza kuwa hawangerejea barabarani hadi madai yao ya msingi yazingatiwe kikamilifu. Miongoni mwa hoja zao kuu zilikuwa kupunguzwa kwa bei ya mafuta, kuvunjwa au kufanyiwa marekebisho makubwa Mamlaka ya Udhibiti wa Kawi na Petroli (EPRA), ambayo walidai imekuwa ikiweka bei zisizo na uwiano na hali ya uchumi bila mashauriano ya kutosha na wadau. Pia, walilalamikia hali ya dizeli, wakisema mafuta yasiyokuwa na ubora unaofaa yamekuwa yakiharibu injini za magari yao, kuongeza gharama za matengenezo na kupunguza faida yao kwa kiasi kikubwa. Wakati huo, Rais William Ruto alikuwa katika ziara ya kikazi nje ya nchi, lakini alitoa maagizo ya dharura kuhakikisha kikao kinaitishwa haraka ili kutafuta suluhu. Kwa mujibu wa maagizo hayo, kikao kiliongozwa na Waziri wa Masuala ya Ndani Kipchumba Murkomen, Waziri wa Kawi Opiyo Wandayi, na Waziri wa Fedha John Mbadi. Gavana wa Nairobi Johnson Sakaja pia alihudhuria kama mhusika muhimu wa usafiri katika jiji kuu. Mazungumzo hayo yalichukua muda mrefu katika mazingira yenye joto, huku kila upande ukishikilia msimamo wake. Wadau wa matatu walisisitiza kuwa gharama za uendeshaji wa magari zimepanda mno kiasi kwamba biashara yao iko hatarini. Walieleza kuwa madeni ya mikopo katika taasisi za kifedha yamekuwa mzigo mkubwa, huku baadhi ya magari yakitwaliwa kwa kushindwa kulipa mikopo hiyo. Kwa upande wa serikali, ilieleza kuwa haiwezi kupunguza bei ya dizeli kwa kiwango kilichotajwa cha Sh49.29 walivyotaka wadau hao. Badala yake, serikali ilitangaza punguzo la Sh10.06 kwa lita ya dizeli, huku ikiongeza bei ya mafuta ya taa kwa Sh38.60 kwa lita, hatua iliyotajwa kuwa ni mkakati wa kudhibiti upatikanaji wa dizeli na kuhakikisha usawa katika soko la mafuta. Wadau hao walieleza kutoridhishwa na uamuzi huo, wakisema ni hatua ndogo sana isiyoweza kutatua changamoto za msingi zinazowakumba. Hata hivyo, baada ya majadiliano marefu, walikubali kusitisha mgomo kwa muda wa wiki moja ili kutoa nafasi ya mazungumzo zaidi na serikali. Mwenyekiti wa Chama cha Wamiliki wa Matatu (MOA) Albert Karakacha, alisema sekta hiyo imepoteza zaidi ya Sh500 milioni ndani ya siku mbili za mgomo, hali inayoonyesha ukubwa wa madhara kwa uchumi wa taifa. Alisisitiza kuwa kusitishwa kwa mgomo ni kwa muda tu na kwamba hatua zaidi zitachukuliwa ikiwa hakuna makubaliano yatakayofikiwa. Katibu Mkuu wa Chama cha Watoa Huduma za Usafiri wa Umma Wilfred Bosire, alisema serikali imeonyesha nia ya kushirikiana lakini bado haijafikia kiwango cha matarajio ya wadau. Alibainisha kuwa changamoto za uendeshaji, gharama za vipuri na mikopo ya magari zinahitaji kushughulikiwa kwa kina ili sekta iweze kuimarika. Gavana Johnson Sakaja aliwomba wakopeshaji na taasisi za kifedha kuwapa wafanyabiashara wa sekta ya uchukuzi muda wa mpito na afueni kwa mikopo, akionya kuwa hatua za kupokonywa magari na kuyapiga mnada zinaweza kuzidisha umaskini na kuzorotesha huduma za usafiri jijini Nairobi. Alisema taifa linapitia wakati mgumu na linahitaji wadau wote ili kuhakikisha uchumi hauporomoki zaidi. Alisisitiza kuwa mazungumzo yataendelea ili kupata suluhu ya kudumu. Waziri Murkomen alisema serikali inatumia Hazina ya Maendeleo ya Petroli kuleta utulivu wa bei ya mafuta, lakini akakiri kuwa hatua zilizochukuliwa bado hazina athari kubwa katika kupunguza gharama kwa wananchi. Alisema mazungumzo zaidi ni muhimu ili kufikia muafaka. Baada ya kikao hicho, ilikubaliwa kuwa mgomo huo utasitishwa kwa muda wa wiki moja huku pande zote zikirejea mezani kwa mazungumzo zaidi. Hatua hiyo ilileta afueni kwa wananchi waliokuwa wamekwama katika miji mbalimbali, huku ikitarajiwa kuwa Rais Ruto atarudi nchini na kuingilia moja kwa moja ili kumaliza kabisa mzozo huo.

Summary generated from the RSS feed of Taifa Leo (Swahili). All article rights belong to the original publisher. Click through to read the full piece on taifaleo.nation.co.ke.